ஸ்கந்தம் 11: அத்யாயம் 1 (யது குல சாபம்) - ஸ்ரீமத் பாகவதம். Srimad Bhagavatham

யது குல சாபம்

ஸ்கந்தம் 11: அத்யாயம் 1

श्री-बादरायणिः उवाच

कृत्वा दैत्य-वधम् कृष्णः स-रामः यदुभिः वृतः ।
भुवः अवतारयत् भारम् जविष्ठम् जनयन् कलिम् ॥ 1 ॥

ये कोपिताः सु-बहु पाण्डु-सुताः स-पत्नैः
दुर्-द्यूत-हेलन-कच-ग्रहण-आदिभिः तान् ।
कृत्वा निमित्तम् इतरेतरतः समेतान्
हत्वा नृपान् निरहरत् क्षिति-भारम् ईशः ॥ 2 ॥

भू-भार-राज-पृतनाः यदुभिः निरस्य
गुप्तैः स्व-बाहुभिः अचिन्तयत् अप्रमेयः ।
मन्ये अवनेः ननु गतः अपि अगतम् हि भारम्
यत् यादवम् कुलम् अहो अविषह्यम् आस्ते ॥ 3 ॥

न एव अन्यतः परिभवः अस्य भवेत् कथञ्चित्
मत्-संश्रयस्य विभव-उन्नहनस्य नित्यम् ।
अन्तः कलिम् यदु-कुलस्य विधाय वेणु-
स्तम्बस्य वह्निम् इव शान्तिम् उपैमि धाम ॥ 4 ॥

एवम् व्यवसितः राजन् सत्य-सङ्कल्पः ईश्वरः ।
शाप-व्याजेन विप्राणाम् संजह्रे स्व-कुलम् विभुः ॥ 5 ॥

स्व-मूर्त्या लोक-लावण्य-निर्मुक्त्या लोचनम् नृणाम् ।
गीर्भिः ताः स्मरताम् चित्तम् पदैः तानि ईक्षताम् क्रियाः ॥ 6 ॥

आच्छिद्य कीर्तिम् सु-श्लोकाम् वितत्य हि अञ्जसा नु कौ ।
तमः अनया तरिष्यन्ति इति अगात् स्वम् पदम् ईश्वरः ॥ 7 ॥

श्री-राजा उवाच

ब्रह्मण्यानाम् वदान्यानाम् नित्यम् वृद्ध-उपसेविनाम् ।
विप्र-शापः कथम् अभूत् वृष्णीनाम् कृष्ण-चेतसाम् ॥ 8 ॥

यत्-निमित्तः सः वै शापः यादृशः द्विज-सत्तम ।
कथम् एक-आत्मनाम् भेदः एतत् सर्वम् वदस्व मे ॥ 9 ॥

श्री-शुकः उवाच

बिभ्रत् वपुः सकल-सुन्दर-सन्निवेशम्
कर्म आचरन् भुवि सु-मङ्गलम् आप्त-कामः ।
आस्थाय धाम रममाणः उदार-कीर्तिः
संहर्तुम् ऐच्छत् कुलम् स्थित-कृत्य-शेषः ॥ 10 ॥

कर्माणि पुण्य-निवहानि सु-मङ्गलानि
गायज्-जगत्-कलि-मल-अपहराणि कृत्वा ।
काल-आत्मना निवसता यदु-देव-गेहे
पिण्डारकम् समगमन् मुनयः निसृष्टाः ॥ 11 ॥

विश्वामित्रः असितः कण्वः दुर्वासाः भृगुः अङ्गिराः ।
कश्यपः वामदेवः अत्रिः वसिष्ठः नारद-आदयः ॥ 12 ॥

क्रीडन्तः तान् उपव्रज्य कुमाराः यदु-नन्दनाः ।
उप-संगृह्य पप्रच्छुः अविनीता विनीत-वत् ॥ 13 ॥

ते वेषयित्वा स्त्री-वेषैः साम्बम् जाम्बवती-सुतम् ।
एषा पृच्छति वः विप्राः अन्तर्-वत्नि असित-ईक्षणा ॥ 14 ॥

प्रष्टुम् विलज्जती साक्षात् प्रब्रूत अमोघ-दर्शनाः ।
प्रसोष्यन्ती पुत्र-कामा किम् स्वित् सञ्जनयिष्यति ॥ 15 ॥

एवम् प्रलब्धाः मुनयः तान् ऊचुः कुपिताः नृप ।
जनयिष्यति वः मन्दाः मुसलम् कुल-नाशनम् ॥ 16 ॥

तत् श्रुत्वा ते अति-सन्त्रस्ताः विमुच्य सह-उदरम् ।
साम्बस्य ददृशुः तस्मिन् मुसलम् खलु अयस्-मयम् ॥ 17 ॥

किम् कृतम् मन्द-भाग्यैः नः किम् वदिष्यन्ति नः जनाः ।
इति विह्वलिताः गेहान् आदाय मुसलम् ययुः ॥ 18 ॥

तत् च उपनीय सदसि परिम्लान-मुख-श्रियम् ।
राज्ञे आवेदयाम् चक्रुः सर्व-यादव-सन्निधौ ॥ 19 ॥

श्रुत्वा अमोघम् विप्र-शापम् दृष्ट्वा च मुसलम् नृप ।
विस्मिताः भय-सन्त्रस्ताः बभूवुः द्वारका-ओकसः ॥ 20 ॥

तत् चूर्णयित्वा मुसलम् यदु-राजः सः आहुकः ।
समुद्र-सलिले प्रास्यत् लोहम् च अस्य अवशेषितम् ॥ 21 ॥

कश्चित् मत्स्यः अग्रसीत् लोहम् चूर्णानि तरलैः ततः ।
उह्यमानानि वेलायाम् लग्नानि आसन् किल एरकाः ॥ 22 ॥

मत्स्यः गृहीतः मत्स्य-घ्नैः जालेन अन्यैः सह अर्णवे ।
तस्य उदर-गतम् लोहम् सः शल्ये लुब्धकः अकरोत् ॥ 23 ॥

भगवान् ज्ञात-सर्व-अर्थः ईश्वरः अपि तत् अन्यथा ।
कर्तुम् न ऐच्छत् विप्र-शापम् काल-रूपी अन्वमोदत् ॥ 24 ॥

इति श्रीमद्-भागवते महा-पुराणे पारमहंस्याम् संहितायाम्
एकादश-स्कन्धे प्रथमः अध्यायः ॥ 1 ॥