சுந்தர காண்டம் – 42 - இராவணன் அனுப்பிய எண்பதாயிரம் கிங்கரர்களை வதம் செய்கிறார்.

HOME          PREVIOUS               NEXT

ततः पक्षि-निनादेन वृक्ष-भङ्ग-स्वनेन च ।
बभूवुः त्रास-संभ्रान्ताः सर्वे लङ्का-निवासिनः ॥ 1 ॥

विद्रुताः च भय-त्रस्ताः विनेदुः मृग-पक्षिणः ।
रक्षसां च निमित्तानि क्रूराणि प्रतिपेदिरे ॥ 2 ॥

ततः गतायां निद्रायां राक्षस्यः विकृत-आननाः ।
तत् वनं ददृशुः भग्नं तं च वीरं महा-कपिम् ॥ 3 ॥

सः ताः दृष्ट्वा महा-बाहुः महा-सत्त्वः महा-बलः ।
चकार सु-महत्-रूपं राक्षसीनां भय-आवहम् ॥ 4 ॥

ततः तं गिरि-सङ्काशम् अति-कायं महा-बलम् ।
राक्षस्यः वानरं दृष्ट्वा पप्रच्छुः जनक-आत्मजाम् ॥ 5 ॥

कः अयम् कस्य कुतः वा अयं किं निमित्तम् इह आगतः ।
कथं त्वया सह अनेन संवादः कृतः इति उत ॥ 6 ॥

आचक्ष्व नः विशाल-अक्षि मा भूत् ते सुभगे भयम् ।
संवादम् असित-अपाङ्गे त्वया किं कृतवान् अयम् ॥ 7 ॥

अथ अब्रवीत् महा-साध्वी सीता सर्व-अङ्ग-सुन्दरी ।
रक्षसां भीम-रूपाणां विज्ञाने मम का गतिः ॥ 8 ॥

यूयम् एव अभिजानीत यः अयं यत् वा करिष्यति ।
अहिः एव हि अहेः पादान् विजानाति न संशयः ॥ 9 ॥

अहम् अपि अस्य भीता अस्मि न एनं जानामि कः नु अयम् ।
वेद्मि राक्षसम् एव एनं काम-रूपिणम् आगतम् ॥ 10 ॥

वैदेह्याः वचनं श्रुत्वा राक्षस्यः विद्रुताः दिशः ।
स्थिताः काश्चित् गताः काश्चित् रावणाय निवेदितुम् ॥ 11 ॥

रावणस्य समीपे तु राक्षस्यः विकृत-आननाः ।
विरूपं वानरं भीमम् आख्यातुम् उपचक्रमुः ॥ 12 ॥

अशोक-वनिका-मध्ये राजन् भीम-वपुः कपिः ।
सीतया कृत-संवादः तिष्ठति अमित-विक्रमः ॥ 13 ॥

न च तं जानकी सीता हरिं हरिण-लोचना ।
अस्माभिः बहुधा पृष्टा निवेदयितुम् इच्छति ॥ 14 ॥

वासवस्य भवेत् दूतः दूतः वैश्रवणस्य वा ।
प्रेषितः वा अपि रामेण सीता-अन्वेषण-काङ्क्षया ॥ 15 ॥

तेन तत् भूत-रूपेण यत् तत् तव मनोहरम् ।
नाना-मृग-गण-आकीर्णं प्रमृष्टं प्रमदा-वनम् ॥ 16 ॥

न तत्र कश्चित् उद्देशः यः तेन न विनाशितः ।
यत्र सा जानकी सीता सः तेन न विनाशितः ॥ 17 ॥

जानकी-रक्षण-अर्थं वा श्रमात् वा न उपलभ्यते ।
अथवा कः श्रमः तस्य सा एव तेन अभिरक्षिता ॥ 18 ॥

चारु-पल्लव-पुष्प-आढ्यं यं सीता स्वयम् आस्थिता ।
प्रवृद्धः शिंशुपा-वृक्षः सः च तेन अभिरक्षितः ॥ 19 ॥

तस्य उग्र-रूपस्य उग्र त्वं दण्डम् आज्ञातुम् अर्हसि ।
सीता संभाषिता येन तत् वनं च विनाशितम् ॥ 20 ॥

मनः-परिगृहीतां तां तव रक्षः-गण-ईश्वर ।
कः सीताम् अभिभाषेत यः न स्यात् त्यक्त-जीवितः ॥ 21 ॥

राक्षसीनां वचः श्रुत्वा रावणः राक्षस-ईश्वरः ।
हुत-अग्निः इव जज्वाल कोप-संवर्तित-ईक्षणः ॥ 22 ॥

तस्य क्रुद्धस्य नेत्राभ्यां प्रापतन् अश्रु-बिन्दवः ।
दीप्ताभ्याम् इव दीपाभ्यां स-अर्चिषः स्नेह-बिन्दवः ॥ 23 ॥

आत्मनः सदृशान् शूरान् किंकरान् नाम राक्षसान् ।
व्यादिदेश महा-तेजाः निग्रह-अर्थं हनूमतः ॥ 24 ॥

तेषाम् अशीति-साहस्रं किंकराणां तरस्विनाम् ।
निर्ययुः भवनात् तस्मात् कूट-मुद्गर-पाणयः ॥ 25 ॥

महा-उदराः महा-दंष्ट्राः घोर-रूपाः महा-बलाः ।
युद्ध-अभिमनसः सर्वे हनुमत्-ग्रहण-उद्यताः ॥ 26 ॥

ते कपि-इन्द्रं समासाद्य तोरण-स्थम् अवस्थितम् ।
अभिपेतुः महा-वेगाः पतङ्गाः इव पावकम् ॥ 27 ॥

ते गदाभिः विचित्राभिः परिघैः काञ्चन-अङ्गदैः ।
आजघ्नुः वानर-श्रेष्ठं शरैः च आदित्य-सन्निभैः ॥ 28 ॥

मुद्गरैः पट्टिशैः शूलैः प्रास-तोमर-शक्तिभिः ।
परिवार्य हनूमन्तं सहसा तस्थुः अग्रतः ॥ 29 ॥

हनुमान् अपि तेजस्वी श्रीमान् पर्वत-सन्निभः ।
क्षितौ आविध्य लाङ्गूलं ननाद च महा-स्वनम् ॥ 30 ॥

सः भूत्वा सु-महा-कायः हनुमान् मारुत-आत्मजः ।
धृष्टम् आस्फोटयामास लङ्कां शब्देन पूरयन् ॥ 31 ॥

तस्य आस्फोटित-शब्देन महता स-अनुनादिना ।
पेतुः विहङ्गाः गगनात् उच्चैः च इदम् अघोषयत् ॥ 32 ॥

जयति अति-बलः रामः लक्ष्मणः च महा-बलः ।
राजा जयति सुग्रीवः राघवेण अभिपालितः ॥ 33 ॥

दासः अहं कोसल-इन्द्रस्य रामस्य अक्लिष्ट-कर्मणः ।
हनुमान् शत्रु-सैन्यानां निहन्ता मारुत-आत्मजः ॥ 34 ॥

न रावण-सहस्रं मे युद्धे प्रति-बलं भवेत् ।
शिलाभिः तु प्रहरतः पादपैः च सहस्रशः ॥ 35 ॥

अर्दयित्वा पुरीं लङ्काम् अभिवाद्य च मैथिलीम् ।
समृद्ध-अर्थः गमिष्यामि मिषतां सर्व-रक्षसाम् ॥ 36 ॥

तस्य सन्नाद-शब्देन ते अभवन् भय-शङ्किताः ।
ददृशुः च हनूमन्तं सन्ध्या-मेघम् इव उन्नतम् ॥ 37 ॥

स्वामि-सन्देश-निःशङ्काः ततः ते राक्षसाः कपिम् ।
चित्रैः प्रहरणैः भीमैः अभिपेतुः ततः ततः ॥ 38 ॥

सः तैः परिवृतः शूरैः सर्वतः सु-महा-बलः ।
आससाद अयसं भीमं परिघं तोरण-आश्रितम् ॥ 39 ॥

सः तं परिघम् आदाय जघान रजनी-चरान् ।
सः पन्नगम् इव आदाय स्फुरन्तं विनता-सुतः ॥ 40 ॥

विचचार अम्बरे वीरः परिगृह्य च मारुतिः ।
सः हत्वा राक्षसान् वीरान् किंकरान् मारुत-आत्मजः ॥ 41 ॥

युद्ध-आकाङ्क्षी पुनः वीरः तोरणं समुपाश्रितः ।
ततः तस्मात् भयात् मुक्ताः कतिचित् तत्र राक्षसाः ॥ 42 ॥

निहतान् किंकरान् सर्वान् रावणाय न्यवेदयन् ।
सः राक्षसानां निहतं महत् बलं निशम्य राजा परिवृत्त-लोचनः ।
समादिदेश अप्रतिमं पराक्रमे प्रहस्त-पुत्रं समरे सु-दुर्जयम् ॥ 43 ॥

इति आर्षे श्रीमद्-रामायणे वाल्मीकीय-आदि-काव्ये सुन्दर-काण्डे द्वि-चत्वारिंशः सर्गः ॥

HOME          PREVIOUS               NEXT